Türkiye Ekonomisi
Dünya Ekonomisi
Osmanlı Ekonomisi
Finansal Ekonomi
İşletme Ekonomisi
Hizmet Ekonomisi
Kalkınma Ekonomisi
Tarım Ekonomisi
Borsa ve Yatırım
Ekonomi Sözlüğü
Ekonomi Ders Notları
Ekonomi Düşünürleri
Genel Ekonomi Soruları
Özel İstatistik Arşivi
Özel İktisat Konuları
Açık Öğretim İktisat
Ekonomi Kurumları
Kamu Yönetimi
Kamu (Devlet) Maliyesi
Sigortacılık Konuları
Türkiye İktisat Tarihi
Yeraltı Ekonomisi

Kredi Kartı Piyasası

Gelişmekte Olan Ülkeler

Finansal Piyasalar

Kent Ekonomisi

Liberalizm

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Osmanlı Devletinde İhracat 

Bu kısımda 1830 yılından itibaren yeniden dökümü yapılan Osmanlı ihracatına ilişkin veriler yer almaktadır. 

Bu dökümlerin açıklamasını yapmadan önce, 19. yüzyıldaki Osmanlı kuruşunun İngiliz sterlini karşısındaki değerlerine göz atmak gerekiyor. Bunun için tablo düzenlenmiştir. 1844 ve 1914 yılları arasında kur sabit kalarak 1 sterlin=110 kuruş olmuştur. Tablo, Osmanlı kuruşunun 14 yıldaki değer kaybının boyutlarını da göz önüne sermektedir. 

Osmanlı kuruşunun İngiliz sterlini karşısındaki değeri 1830-1844 

Yıllar

1 Sterlin= Kuruş

1830

77,5

1831

84,8

1832

94,0

1833

96,9

1834

97,3

1835

101,8

1836

103,5

1837

108,8

1838

104,0

1839

104,8

1840

109,8

1841

114,5

1842

118,1

1843

110,0

1844

110,0

Tabloda, Osmanlı İmparatorluğu’nun 1830-1902 yılları arasında ihracat yaptığı ülkelerin yüzdeleri yer almaktadır. İngiltere ve Fransa’nın ihracat içindeki payları yüzyıl boyunca hemen hemen sürekli artış gösterme eğilimdedir. Avusturya ve Rusya’nın ihracat içindeki payı ise bazı yıllar hariç sürekli azalmaktadır. İngiltere ve Fransa’nın sanayileşmiş ülkeler olması dolayısı ile Osmanlı hammaddelerine duydukları ihtiyaç, ticaret antlaşmaları, vb. nedenlerle bu ülkelerin payının artış gösterdiği belirtilebilir. 

Toplam ihracata bakıldığında ise 1830-32’den 1900-02’ye kadar cari fiyatlarla ortalama ihracat değerinin 3.8 milyon İngiliz sterlininden 20.3 milyon sterline çıkarak, 72 yılda tam 5.3 kat artış gösterdiği görülmektedir. İngiltere’nin Osmanlı ihracatındaki payı 1840 yılından sonra artmıştır. Bu artışta 1838 Antlaşmasının payı olduğu düşünülebilir. Avusturya’ya yapılan ihracat oranının ise İngiltere’nin tersine zamanla azaldığı görünmektedir. Genel olarak sanayileşen ülkeler, Osmanlı ihracatından artan oranlarda pay almışlardır. 

İngiltere, Fransa, Almanya, Avusturya, Amerika, İtalya ve Rusya’ya çeşitli yıllara göre yapılan ihracat tutarları ve mal grupları gösterilmiştir. Tablo incelendiğinde, Osmanlı İmparatorluğu’nun genellikle mısır, buğday, arpa, tütün, ham ipek, yün, pamuk gibi hammaddeleri ihraç ettiği gözlenmektedir. Ülkelere göre toplam ihracat tutarlarına bakıldığında da ilk sırayı İngiltere’nin ve ikinci sırayı da Fransa’nın aldığı görülmektedir. Almanya, Avusturya ve Amerika’ya yapılan toplam ihracat tutarları da zamanla artış göstermiştir. Rusya’ya yapılan ihracat tutarı da 1900’lü yıllara kadar artış göstermişken; 1900’lü yıllarda bir azalma söz konusu olmuştur. 

İhraç edilen mal grupları bakımından da Osmanlı İmparatorluğu’nun sürekli olarak (halı dışında) hammadde ihraç ettiği gözlenmiştir. Sanayileşme sürecini gerçekleştiremediği için, sanayileşmiş toplumların hammadde ihtiyacını karşılamak gibi bir misyon edinmiştir. 

Ülkelere göre toplam ihracat değeri ve başlıca malların toplam ihracat içindeki payı (yüzde paylar olarak) 

 

 

İngiltere

 

 

 

 

Mallar

 

1860-62

1880-82               

1900-02

 

Mısır

 

17.4

3.0

 

5.5

 

Buğday

 

9.3

2.0

 

1.4

 

Arpa

 

7.6

2.3

 

22.0

 

Toplam hububat

 

34.5

9.5

 

33.8

 

Boya kökü

 

10.3

-

 

-

 

Afyon

 

5.4

8.3

 

4.5

 

Üzüm, incir ve

 

 

 

 

 

 

diğer meyve

 

6.5

11.8

 

16.9

 

Meşe palamudu

 

8.4

10.2

 

4 .9

 

Koyun ve

 

 

 

 

 

 

kuzu yünü

 

2.5

8.3

 

5.3

 

Keçi yünü

 

12.1

19.0

 

11.2

 

Zeytinyağı

 

0.7

4.1

 

1.0

 

Tütün

 

-

-

 

1.4

 

Diğer

 

19.6

28.8

 

21.0

 

Toplam (bin sterlin)

2.906

3.569

 

5.250

 

 

Almanya

 

 

 

Mallar

1880-82

1890-92

1900-02

Toplam hububat

41.4

60.9

11.4

Üzüm, incir ve

 

 

 

diğer meyve

31.4

17.0

19.7

Meşe palamudu

-

4.6

4.7

Tütün

-

4.9

16.0

Yünlü mamülleri (halı)

-

-

3.6

Deriler

-

-

3.7

Diğer

27.2

12.6

40.9

Toplam (bin sterlin)

75

766

1.455

 

 Avusturya

 

 

 

Mallar

1891-93

1900-02

 

Meyve

5.0

5.8

 

 

Tütün

33.6

33.8

 

Deriler

14.7

10.4

 

Çeşitli madenler

 

 

 

(lületaşı vb)

5.7

3.1

 

Meşe palamudu

4.9

9.9

 

Pamuk

4.2

2.6

 

Yün

4.0

3.8

 

Yünlü mamülleri (halı)

2.9

3.1

 

Ham ipek

5.8

4.5

 

Diğer

19.2

23.0

 

Toplam (bin sterlin)

1.179

1.589

 

 

 

Anasayfa - İktisat - Makale - Ekonomi - Borsa - İstatistik - Türkiye Ekonomisi - Ekonomi Sözlüğü - Türküler

Since 2005